پدیده برگ ریزان (خزان):

       برگها عمر کوتاهی دارند،عده ای که خزان شونده نام گرفته اند،با فرا رسیدن فصل پائیز و یا فصل خشک شروع به ریزش می کنند و عده ای دیگر که آنها را پایا و پردوام می گوئیم،بیش از یک سال بر روی گیاه دوام می آورند و در سال بعد بتدریج می ریزند.علت ریزش برگها نتیجه تشکیل یک لایه زاینده در دمبرگ است.این لایه تحت تاثیر عوامل بیرونی مانند کوتاه شدن روزها و سرما و غیره بوجود می آید.

      لایه زاینده به سمت پهنک سلولهای پارانشیمی و به سمت ساقه سلولهای چوب پنبه ای می سازد.در اثر ترشح آنزیم و انحلال پکتین،سلولهای پارانشیمی از یکدیگر جدا می شوند و اتصال پهنک به ساقه تنها از راه آوند برقرار است.در این صورت در اثر عوامل مکانیکی،برگ فرو می افتد.سللولهای چوب پنبه ای که در مقطع قرار دارند نقش محافظ را داشته و به سلولهای چوب پنبه ای ساقه متصل می شوند.

 

دلیل تغییر رنگ در برگها:

      کروموپلاستها ممکن است حاوی رنگیزه های کلروفیل،کاروتن،گزانتوفیل و لیکوپن باشند.به موازات رسیدن میوه ها و خزان شدن برگها، رنگ آنها از سبز به قرمز،نارنجی و زرد تغییر می کند.این تغییر رنگ به علت خراب شدن بخشی از کلروفیل و انبار شدن رنگیزه هائی بنام کاروتنوئیدها است.از مهمترین کروموپلاستها،پلاستهای محتوی کلروفیل هستند که می توانند انرژی نورانی را طی فرایند فتوسنتز جذب کنند.

 

جالب و خواندنی:

*سرعت صعود شیره خام از چند سانتی متر تا متجاوز از یکصد متر در ساعت گزارش شده است.

*سرعت شیره پرورده را حدود 10 تا 100 سانتی متر در ساعت محاسبه کرده اند.

 

 منبع : کتاب زیست شناسی گیاهی - سال چهارم آموزش متوسطه عمومی (علوم تجربی)- تالیف : حسن دیانت نژاد-1373