علوم جنگل

 

تعریف اکوسیستم: عبارت از یک واحد مستقل طبیعی است که در آن رابطه متقابل بین موجودات زنده و غیر زنده وجود دارد. از مشخصات بارز یک اکوسیستم طبیعی قابلیت خود تنظیمی آن بدون دخالت انسان می باشد. جنگل یکی از پایدارترین و کاملترین اکوسیستم های زمینی است. در جنگل، بین درختان، درختچه ها، علف ها و خزه ها از یک طرف و جانوران موجود از طرف دیگر یک اشتراک حیاتی پیشرفته ای وجود دارد که به آن Biocoenose می گویند.

    این اشتراک حیاتی با خاک و سنگ مادری رابطه دارد که مجموعا به کلیه روابط موجود بین گیاهان، جانوران و خاک جنگل Biogeocoenose می گویند که در حقیقت همان اکوسیستم جنگل است. اکوسیستم جنگل را می توان مطابق شکل زیر خلاصه کرد:

 

   گیاهان جزو تولید کنندگان اکوسیستم جنگل به شمار می آیند و در حقیقت تولید اولیه جنگل را باعث می شوند. در صورتی که جانوران جزو مصرف کنندگان اکوسیستم جنگل هستند و علاوه بر آن تولید ثانویه جنگل را به وجود می آورند. میکروارگانیسم ها (انواع باکتری ها، قارچ ها...) در خاک جنگل نقش تبدیل کننده یا تجزیه کننده را به عهده دارند و قادرند مواد آلی تولید شده را دوباره به مواد معدنی تجزیه کنند و در تنظیم گردش زنجیره مواد غذایی یک اکوسیستم کمک بسزایی می نمایند.

انواع اکوسیستم های جنگلی:

1- اکوسیستم جنگل های گرمسیری

2- اکوسیستم جنگل های ساوان

3- اکوسیستم جنگل های مناطق خشک

4- اکوسیستم جنگل های مدیترانه ای

5- اکوسیستم جنگل های معتدل

6- اکوسیستم جنگل های سوزنی برگ

7- اکوسیستم جنگل های آلپی و کوهسری

8- اکوسیستم مناطق مجاور قطب جنوب و شمال

9- اکوسیستم جنگل های ماندابی (مانگرو)

منابع:

1- کتاب جنگل شناسی و پرورش جنگل تالیف دکتر محمدرضا مروی مهاجر انتشارات دانشگاه تهران

2- کتاب اکوسیستم های جنگلی جهان تالیف دکتر احمد مصدق انتشارات دانشگاه تهران

قله های بلند ایران

   حدود 90 درصد از خاک ایران در محدوده فلات ایران واقع شده است و حدود 54 درصد خاک ایران را کوهها شکل داده اند. بدین صورت می توان گفت ایران کشوری کوهستانی محسوب می‌شود و بیش از نیمی از مساحت کشور راکوه‌ها و ارتفاعات تشکیل داده است.

   کوههای ایران بخشی از سلسله کوههای آلپ – هیمالیا می باشد. این سلسله کوههای از کوهستانهای جنوب فرانسه آغاز و پس از عبور از رشته کوه آلپ، از طریق شبه جزیره بالکان وارد ترکیه می شود. سپس این کمربند کوهستانی به دو شاخه شمالی - جنوبی تقسیم بندی می شود. شاخه شمالی از طریق رشته کوههای قفقاز کوچک (آذربایجان) وارد ایران شده و بصورت رشته کوه البرز به سمت جنوب و سپس به سمت شرق ادامه می یابد. شاخه جنوبی آلپ – هیمالیا از طریق جنوب ترکیه وارد ایران شده و کوههای زاگرس را تشکیل می دهد و به سمت جنوب شرق امتداد می یابد. رشته شمالی (البرز) پس از عبور از افغانستان به فلات تبت می رسد و رشته جنوبی (زاگرس) پس از اتصال به پهنه مکران از طریق پاکستان به فلات تبت می پیوندد.

   کوه دَماوَند کوهی در شمال ایران است که بلندترین کوه ایران و بلندترین قلهٔ آتشفشانی آسیا است. دماوند دومین کوه بلند فلات ایران و خاورمیانه است. دماوند در پاره مرکزی رشته‌کوه البرز در جنوب دریای خزر جای دارد. کوه دماوند در سی‌ام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد. همچنین کوه دماوند از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است. در زیر 15 قله مرتفع ایران آورده شده است.

ردیف	قله	ارتفاع(متر)	رشته کوه
1	دماوند	5671	البرز مرکزی
2	علم کوه	4848	البرز مرکزی
3	سبلان	4811	زاگرس شمالی
4	تخت سلیمان	4643	البرز مرکزی
5	لنگری	4510	البرز مرکزی
6	خرسان	4500	البرز مرکزی
7	هزار	4465	کوههای مرکزی ایران
8	گرده کوه	4450	البرز مرکزی
9	قاش مستان	4409	زاگرس مرکزی
10	سردشت	4378	البرز مرکزی
11	خلنو	4375	البرز مرکزی
12	آزاد کوه	4355	البرز مرکزی
13	شاه	4351	کوههای مرکزی ایران
14	چپکرو	4318	البرز مرکزی
15	پالون گردن	4250	البرز مرکزی

منابع:

1- http://www.neboola.blogfa.com/post-59.aspx

2-http://www.kziran.com/training/infopeak/83-12

قله های بلند قاره ها

کوه‌ها ۵۲٪ آسیا، ۳۶٪ آمریکای شمالی، ۲۵٪ اروپا، ۲۲٪ آمریکای جنوبی، ۱۷٪ استرالیا و ۳٪ آفریقا را پوشانده‌اند و روی هم رفته ۲۴٪ خشکی‌های زمین را شامل می‌شوند.

1- اورست  Everest در آسیا با ارتفاع 8850 متر

2- آکونکاگوا  Aconcagua در آمریکای جنوبی با ارتفاع 6959 متر

3- مونت مک کینلی  Mount McKinley Denali در آمریکای شمالی با ارتفاع 6194 متر

4- کلیمانجارو Kilimanjaro  در آفریقا با ارتفاع 5895 متر

5- مونت البراس  Mount Elbrus در اروپا با ارتفاع 5642 متر

6- وینسون مسیف Vinson Massif در قطب جنوب با ارتفاع 4897 متر

7- کارستنز پیرمید  Carstensz Pyramid در اقیانوسیه با ارتفاع 4884 متر

8- مونت کوشیوزکو  Mount Kosciuszko در استرالیا با ارتفاع 2228 متر

منبع: http://020.ir/%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C/%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%9F

قله های بلند جهان

کوه

   هر یک از بر آمدگی ها و مرتفعات سطح زمین که از خاک و سنگ فراوان کانی های مختلف تشکیل شده و نسبت به زمین های اطراف بسیار بلند باشد. از هر ۱۰ نفر یک نفر در کوه‌ها زندگی می‌کند. همهٔ رودخانه‌های مهم جهان از کوه‌ها سرچشمه می‌گیرند و بیش از نیمی از آبی که انسان‌ها نیاز دارند از کوه‌ها به دست می‌آید. به سرزمینی که کوه فراوان داشته باشد کوهستان یا کوهساران گفته می‌شود. به زنجیره‌ای از کوه‌های به‌هم‌ پیوسته، رشته‌کوه گفته می‌شود.در زیر 14 قله بلند جهان که همگی بیش از 8000 متر ارتفاع دارند آورده شده است. نکته جالب توجه اینست که بلندترین قله های جهان در رشته کوه های هیمالیا و کاراکورام (قراقروم) در آسیا قرار دارند.

1- اورست، ساگاراماتا، چومولونگما  Everest

نپال، تبت 8850 متر

2- کی 2، چوگوری، گادوین آستین  K2

پاکستان، چین 8611 متر

3- کانچن چونگا Kangchenjunga

نپال، ایالت سیکیم 8586 متر

4- لوتسه یا لهوتسه  Lhotse

نپال، تبت 8516 متر

5-  ماکالو  Makalu

یک کوه منفرد واقع در 22کیلومتری شرق کوه اورست است و شکلی شبیه به یک هرم چهار وجهی دارد. به عنوان یکی از سخت ترین کوهها برای صعود، مطرح شده و دلیل آن شیب بسیار زیاد و تیغه های تیز خط الراس آن می باشد.

نپال، تبت 8463 متر

6- چوآیو  Cho Oyu

"الهه ی فیروزه" در 20 کیلومتری غرب کوه اورست قرار دارد، این کوه در رشته کوههای هیمالیا و در مرز بین چین و نپال می باشد. به دلیل شیب نه چندان زیاد آن، اکثر کوهنوردان آن را آسان ترین صعود هشت هزار متریها می دانند.

نپال، تبت 8201 متر

7- دائولاگیری یا دهالاگیری  Dhaulagiri

 "کوهستان سفید" بخشی از رشته کوههای هیمالیا می باشد که در شمال غربی پُخارا (Pokhara) درناحیه ی شمال نپال مرکزی قرار گرفته است.

نپال 8167 متر 26.795 فیت

نخستين صعود: هيئت سوئيس- كورت ديمبرگر (اطريش)، پيتر داينر (آلمان)، ارنست فوئرر، اربين شلبرت، ناوانگ دورجي (نپال)نيما دورجي (نپال) 13.5.1960

8-  ماناسلو، کوتنگ  Manaslu

 در منطقه ی گورخا (Gorkha) واقع در Mansiri Himal که بخشی از هیمالیا در نپال است، جای گرفته است. ماناسلو دارای خط الراسهای طولانی، یخچالها و چشم اندازهایی با شیب زیاد می باشد.

نپال 8163 متر

9-  نانگاپاربات، دیامیر  Nanga Parbat

 در زبان اردو به معنای "کوهستان برهنه" می باشد. همچنین به "کوهستان قاتل" نیز شهرت دارد. دلیل این نام گذاری این است که در نیمه اول قرن بیستم تعداد زیادی از کوهنوردانی که قصد داشتند این صعود سخت را انجام دهند، جان خود را از دست داده اند.

کشمیر 8125 متر

10- آناپورنا Annapurna

این قله که در مذهب هندو به "خدایگان حاصلخیزی و زراعت" منسوب است، بخشی از منطقه ی حفاظت شده با وسعت 7629 کیلومتر مربع در کشور نپال می باشد. با توجه به میزان تلفات کوهنوردان صعود کننده به این قله که حدود 40 درصد می باشد،  این کوه را شماره یک مرگبارترین کوه ها است.

نپال 8091 متر

11- گاشربروم 1، هیدن پیک  Gasherbrum I  K5

در منطقه ی قراقروم در هیمالیا واقع شده است و در همان رشته کوههای گاشربروم جای گرفته است. "قله ی پنهان" نامی است که کوهنوردان روی این قله گذاشته اند و مردم محلی  آن را rgasha""(گاشا) می نامند به معنای "کوهستان زیبا".

کشمیر، سین کیانگ 8068 متر

12-  برودپیک، فالکون کانگری Broad Peak  K3

بخشی از همان رشته کوههای گاشربروم است و فقط 8 کیلومتر با قله ی مشهور K2 فاصله دارد. مردم محلی به این قله را "Faichan Kangri"(فیچن کنگری) مینامند.

کشمیر، سین کیانگ 8051 متر

13- گاشربروم   Gasherbrum  K4

 در مرز بین پاکستان و چین واقع شده است و بخشی از رشته کوههای گاشربروم می باشد. این قله در منطقه ی قراقروم در هیمالیا قرار دارد .

کشمیر، سین کیانگ 8035 متر

14- شیشاپانگما، گوزاینتیان  Shishapangma

که به طور کامل در داخل خاک کشور چین(در تبت مرکزی) قرار دارد و در زبان تبتی به معنای "قله ای بر فراز دشتهای پوشیده از چمن" می باشد.

تبت 8027 متر

منابع:

1- https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D9%87

2-http://www.kziran.com/training/infopeak/329-8000ers

درخت شناسی

سرخدار Taxus baccata

درخت سرخدار یا سرخه دار از جنس سرخدار و خانواده Taxaceae

کلید شناسائی:

   درختی همیشه سبز، فاقد رزین، گلها تک جنسی، گلهای نر مجتمع بوده و مخروط تشکیل می دهند و دارای 14-6 پرچم است و گلهای ماده منفرد هستند. هر گل شامل یک فلس زایا، پیاله ای شکل یا کوزه مانند محتوی یک تخمک یا دانه ( میوه آن سته است ) هستند به این فلس زایا اصطلاحا اریل می گویند که آبدار و گوشت آلوداست. گیاه دو پایه بوده، برگها باریک و کشیده، روی آن سبز تیره و پشت آن روشن است. چون چوب به رنگ قرمز یا ارغوانی است به این نام معروف است.

موقعیت جغرافیائی :

   از آستارا تا مینودشت و تا ارتفاع 1400 متری گسترده شده است.

 توضیحات:

   بعلت تعرض و دست درازی بیش از حد به این درخت با ارزش تعداد پایه ها ی باقی مانده بسیار اندک بوده و لازم است برنامه ای جهت حفظ و نگهداری از این گونه با ارزش شود.