پارک های جنگلی
« پارک جنگلی سعیدی آشتیانی نور »
فرشاد خدابخش
کارشناس دفتر جنگل کاری و پارک های جنگلی
موقعیت، تاریخچه و وسعت پارک :
پارک جنگلی نور در سال 1351 توسط مرحوم سعیدی آشتیانی در سطحی بالغ بر 3600 هکتار طراحی و پس از آن تدریجاً مورد تجهیز واقع گردید، این پارک که در 5 کیلومتری شرق شهرستان نور و در کنار آزادراه کناره ساحلی واقع گردیده است فاصله آن تا ساحل دریا به کمتر از 300 متر میرسد.
رویشگاه جنگلی پارک مذکور به دلیل داشتن گونه با ارزش ذخیره گاهی سفید پلت در خاورمیانه منحصر بفرد بوده و در حال حاضر با پراکنش قابل توجه گونه مذکور از نظر سطح نیز از بزرگترین پارکهای جنگلی کشور محسوب میگردد و بلحاظ موقعیت مکانی و به دلیل قرارگرفتن در حاشیه جاده کناره ساحل دریای خزر دارای موقعیتی بسیار ممتاز می باشد.
پارک جنگلی نور بین 52/8 تا 53/2 درجه طول جغرافیایی و 36/32 تا 36/36 درجه عرض جغرافیایی قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دریاهای آزاد از 20 تا 43 متر میباشد که شیب عمومی آن بین 3 ـ 0% می باشد.
پوشش گیاهی
گونه های درختی و درختچه ای پارک عبارتند از :
افراپلت، شب خسب، توسکا قشلاقی، ممرز، کلهو، انجیر، ون، لیلکی، گردو، توت، انجیلی، سفیدپلت، لرگ، بلوط، نمدار، اوجا، آزاد، شمشاد، سرخ ولیک، سیاه ولیک، به، داردوست، خاس، ازگیل، آلوچه، تمشک، کوله خاس، ازملک.
پهنه (زون) بندی اراضی تفرجگاهی :
اراضی منطقه باتوجه به موقعیت انبوهی و تراکم، مناطق باز، نقاط دیدنی، تأسیسات موجود، منابع طبیعی و نوع گونه های موجود، 6 زون طبقه بندی گردید که مجموع سطح طبقات به قرار زیر می باشد.
1ـ طبقه اول: مناطق تفرجگاهی با شدت زیاد که سطح آن 270 هکتار می باشد عبارتند از : محلهای پیک نیک تجهیزشده، زمینهای بازی، امکانات تفریحی و تأسیسات عمومی، شبکه جادهها، بلوار شبکه آب و برق، پارکینگهای وسیع، تأسیسات بهداشتی، فروشگاهها و رستوران، تأسیسات اداری و نگهدئاری پارک.
2ـ طبقه دوم : مناطق تفرجگاهی در طبیعت که در سطح 586 هکتار می باشد و برنامه هائی که در زمینه فراهم ساختن تأسیسات تفریحی پیش بینی شده دارای شدت طبقه اول نبوده و محدود به یک رشته امکانات تفریحی همگن و مناسب با طبیعت است.
3ـ طبقه سوم : مناطق طبیعی
اراضی و جنگلهای نسبتاً خوب منطقه که شرایط دو طبقه اول و دوم را کمتر دارا بوده و باتوجه به اینکه نسبتاً دور از دسترس هستند محیطی کاملاً طبیعی و ارام را برای گردش و تفریح دارا می باشد و مساحت منظور شده برای این طبقه 682 هکتار می باشد. فعالیتهای پیش بینی شده در این منطقه باتوجه به محیط آن تنها به تماشای مناظر، گردش و پیاده روی در داخل جنگلها و تحقیق درنظرگرفته شده است.
4ـ مناطق جوامع نباتی با ارزش علمی :
چون قسمتی از جنگلها منطقه دارای جوامع نباتی خاص و ویژه ای هستند که از نظر علمی با ارزش و بایستی برای مطالعه و بازدید علاقمندان بصورت جداگانه حفظ و نگهداری شوند لذا دو قطعه از پارک تحت عنوان ذخیرهگاه جنگلی گونه مورد حمایت سفید پلت در سطح 475 هکتار محصور گردیده است. گونه سفید پلت گونه اندمیک (بومی) جنگلهای شمال ایران بوده که به دلیل سرشت و دامنه اکولوژیکی خاص در گذشته های نه چندان دور در منطق جلگه یا میان بند حضور بیشتری داشته که بر اثر تحولات اجتماعی و اقتصادی و قطع های غیرمجاز مورد تهدید قرارگرفته و همچنین بلحاظ داشتن خصوصیات ژنتیکی برتر هسته مرکزی رویشگاههای این گونه در قالب ذخیره گاههای جنگلی مورد حمایت و حفاظت (حراست مطلق) قرارگرفته است تا با اقدامات لازم زمینه تجدید نسل گونه از نظر کمی و کیفی فراهم شود.
5ـ طبقه پنجم ، مناطق وحشی :
سطح 1632 هکتار از مجموع 3685 هکتار مساحت منطقه پارک به مناطق وحشی اختصاص داده شده در این منطقه هیچگونه امکانات و تسهیلات تفریحی مجاز نبوده.
به نام خدا